Mermer ruhsatları, 1985 öncesi eski kanunda 3 yıllık süreler için veriliyor, süre sonunda il özel idareleri ihale yöntemiyle sahanın yeni sahibini belirliyordu. Madenci 3 yılsonun da ruhsatının devam edeceğine güvenemediği için sahaya gerekli yatırımı yapmamaktaydı. Eski kanunda ruhsat güvencesi bulunmamaktaydı.
1985 yılı haziran ayında, rahmetli Turgut ÖZAL tarafından düzenlenen 3213 sayılı maden kanunu ruhsat sahibine GÜVENCE verdi. İşletme Ruhsatının süresi 10 yıl olarak belirlendi. 10 yılsonunda madenci sahada işletilebilir rezervin kaldığını ve üretime devam etmek istediğini beyan ederse ve o güne kadar MAPEG’in istediği tüm kurallara uyduğunu gösterir bir proje sunarsa, süresini 10 yıl daha uzatılma garantisi verildi.
Kanun yürürlüğe girdiği tarihte 5 milyon dolar olan MERMER ihracat rakamı, ruhsat güvencesi sonrası hızla (yaklaşık 500 kat) artarak 27 yıl gibi kısa bir sürede, 2012 yılında 2.5 milyar dolara ulaştı.
- Haziran 2012 tarihinde yayınlanan Başbakanlık Genelgesi sonrası sektör hızla gerileme dönemine girdi. Bu genelgeye madencilik faaliyetleri için gerekli olan tüm izinler BAŞBAKLIK onayı ile verilir ibaresi konuldu. Bazı kişi ve şirketler izinleri birkaç günde alabilirken, sektörün büyük kısmının izni hiçbir gerekçe gösterilmeden yıllarca verilmedi. Sektör, bu genelge sonrası ruhsat güvencesinin önemli kısmını kaybetti.
Genelge öncesi 2.5 milyar dolar olan ihracat rakamı her yıl kan kaybetti ve 2023 yılında 1.7 milyar dolara kadar geriledi. 2012 yılı ile günümüz arasındaki yıllar mermer sektörü için kayıp yıllardır.
3213 sayılı maden kanununda bu güne kadar birçok değişiklik yapıldı. Sektör için en acı ve önemli değişiklik 28.Şubat.2019 tarihinde gerçekleştirildi ve 3213 sayılı maden kanununun ana ruhu olan ruhsat güvencesi yapılan bu değişiklik ile sona erdirildi. Maden kanununa eklenen “milli menfaatlere uygun olarak” kelimesi tüm ruhsat güvencesini sona erdirmektedir. Sektörde üretim yapan tüm ruhsatlara istendiği zaman bu madde ile el konulabilinir hale geldi. Oldukça mülak ve sanal olan ve her kişi tarafından değişik anlaşılabilen bu düzenleme daha anlaşılabilir biçimde yeniden kaleme alınmalıdır.
Madenci bundan sonra ruhsat güvencesi olamayan bir sahaya neden yatırım yapsın sorusuna idarenin cevap bulması gerekir.
Bu güne kadar yapılan birçok değişiklikle yamalı bohça haline gelen Maden kanununda yeni değişiklik yapılmayıp, yeniden baştan sona yazılması için çalışmalara başlanıldı.
Sektör için doğrusuda budur. Sektör temsilcilerinden görüş alınarak düzenleneceği söylenen bu yeni kanun düzenlenmesinde öncelikle ve tekrar 3213 sayılı kanunda olan RUHSAT GÜVENCESİ yeniden getirilmelidir.
Ruhsat güvencesinin olmadığı bir ülkede hiçbir yerli veya yabancı yatırımcı kendini güvende hissetmez ve yatırım yapmaz.
Yatırımcının mermer sektörüne yatırım yapabilmesi ve yeni bir ihracat hamlesine başlayabilmesi için öncelikle baştan sona yeniden yazılacak olan kanunda, 1985 yılında rahmetli Turgut ÖZAL tarafından düzenlenen o eski kanundaki RUHSAT GÜVENCESİNİN geri getirilmesi sektörü büyük bir oranda rahatlatır.
Kısacası sektör olarak RUHSAT GÜVENCEMİZİ geri istiyoruz.
